DOĞUŞ BAYRAMI RİTÜELİ

Süryani Kadim Kiliselerinde çok güzel törenler görebilirsiniz. Yaklaşık iki bin senelik Süryani Kadim Ortodoks Kilisesi'nde ritüeller, büyük emek ve özenle düzenlenmiştir. Bunlar: okunan dualar, bayram husoyeleri (Kıddes’e başlamadan önce ve bayramla ilgili makamla okunan dua), Bayram Katolihileri (Kıddes’te Kutsal Ruhun inişi esnasında perde kapatıldığı zaman makamla okunan övgü duası) ve bayram törenleri (görselleri) olarak kısaca özetlenebilir.

Harput Süryani Kadim Meryemana kilisesi 1836. yılında bu ritüelleri sürdürmekte ve özenle korumaktadır. 1836 yıllık süreç içerisinde Harput Kilisesi ve özellikle bölgenin ruhanileri; Harput ve Urfa kilisesinin mirasını günümüze kadar getirmeyi büyük ölçüde başarmışlardır.

Bilindiği gibi Elazığ Süryani kilisesi; Patriklik, Mafiryanlık, Metropolitlik merkezi olmuş; Patrikler, Mafiryanlar, Metropolitler, Rahipler, Kahinler ve Şemmaslar yetiştirmiştir. Tüm bu Ruhani kadrolar, Süryani Kadim Kilisesi Ritüellerini oluşturmak ve günümüze kadar taşımak için yoğun emek harcamışlardır.

İSA MESİH’İN DOĞUŞU

İsa Mesih’in doğuşunda padişahların gelip Rab Mesih’e hediyeler sunması, meleklerin ateşin etrafında oturan çobanlara Mesih’in doğuş müjdesini vermesi ve Meleklerin kanat çırparak doğuş ilahisini söylemeleri doğuşa ait önemli ve çok anlamlı olaylardır.

DOĞUŞ BAYRAMI RİTÜELİ

Süryani Kadim Kilisesi Ritüellerinde olayın halk tarafından anlaşılması ve o duyguya, o atmosfere ruhsal ve görsel olarak girebilmeleri için ruhani dualar, kilise müziği makamları, enstrümanlar ve semboller ritüellerde kullanılır.

Ve doğuş bayramı ritüeli ruhani olarak operal ve tiyatral olarak sergilenir. Bunlarda kilise babalarımızın, Kutsal Ruhun yardımıyla 2000 yıllık yoğun emekleri vardır.

RİTÜEL

Üç padişahı temsilen kilisede hazır bulunan padişahlığı temsil eden sembolik şapkalar cemaat tarafından kiliseye hediye sunularak alınır. Padişahlığı alanlar bu şapkaları kilise gömleklerini giyerek başlarına takarlar. Kilisede bulunan herkese mumlar dağıtılır ve yakılır. Kâhin ve Şemmaslar kilisenin içinde ilahiler eşliğinde cemaatin arasından geçerek devre dolaşırlar. Ve sonra milat ateşi yakılacak yere gelinir. Kâhin, Şemmaslar ve Padişahlar gökteki melekleri temsilen Teşbuhto Laloho-Allah'a Yücelerde Övgü ilahisini koro okurken ellerindeki mumlarla milat ateşini (çobanların yaktığı ateş) tutuştururlar. Ve melekleri temsilen ateşin etrafında dönerek törene devam ederler. Milat ateşinin yanışı, padişahların katılımı ve meleklerin zil eşliğindeki ilahisinin okunması ve ateşin etrafında dönülmesi seremonisi; insanları Bethlehim’deki doğuş günü atmosferine götürür. Allah'a Yücelerde Övgü ilahisi (Meleklerin okuduğu ilahinin Harput makamı ve Türkçesiyle zil eşliğinde okunması), padişahların temsil edilmesi ve milat ateşinin dualar eşliğinde adeta göklere yükselişi görülmesi gereken bir tören ritüelidir. Törenin devamında diğer doğuş bayramı ilahileri de okunur.

  2014 Doğuş Bayramı - Elazığ Mor Cırcis Kilisesi

Elazığ-Harput Kilisesi'ndeki; Harput makamlı ilahiler, zil enstrümanının eşliği ve padişahların katılımı; ritüeli daha özel daha güzel ve daha da ruhani duygulu kılarak, görülmesi gereken bir ritüel haline getirir.

Elazığ - Harput Kilisesi'nin Doğuş Bayramı ritüeli; ilahileri, padişahların katılımı ve zilin eşlik etmesiyle 2000 senelik Süryani Kadim Kilise Geleneğinin günümüze kadar korunarak gelmesinin ve güncel olarak kullanılmasının güzel bir örneğidir.

Bu ritüelin Elazığ Kilisesi'nde yapıldığı şekliyle (Diğer kiliselerde padişahların katılımı yok, Harput Doğuş Bayramı Katolihileri bilinmiyor ve zil enstrümanı törende kullanılmıyor.) diğer kiliselerimizde de bu şekliyle uygulanmasının daha güzel, anlatıcı ve etkileyici olduğunu düşünerek diğer kiliselerimizde de bu şekilde yapılmasını arzu ediyoruz.

                                                                              Elazığ Meryem Ana Vakfı Başkanı
                                                                                                    Şamoşo
                                                                                         Dr. İshak TANOĞLU
                                                                                              2015 \ ELAZIĞ